News

Δευτέρα 31 Μαρτίου 2008

«Έξυπνα» υδροηλεκτρικά έργα για να φτάσουμε στα 10.000 MW αιολικών

Μελέτη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας εκτιμά ότι η αιολικής ισχύς που μπορεί να "αντέξει" το ηλεκτρικό σύστημα μπορεί να φτάσει τουλάχιστον τα 10.000 MW, εφόσον βρεθεί ένας τρόπος να "αποθηκεύεται" η παραγόμενη ενέργεια.

Η μοναδική τεχνολογία που διασφαλίζει κάτι τέτοιο σε ευρεία κλίμακα, σύμφωνα με τη μελέτη, είναι τα λεγόμενα "αντλητικά ή υβριδικά υδροηλεκτρικά έργα". Η κατασκευή τέτοιων έργων- σήμερα υπάρχουν μόνο δύο στην Ελλάδα- θα επιτρέψει στην αιολική ενέργεια να "αποθηκεύεται" αφού μέσω της κίνησης του νερού έχει νωρίτερα μετατραπεί σε δυναμική, και να χρησιμοποιείται τις ώρες που πραγματικά την έχουμε ανάγκη.

Πρόκειται για ένα άκρως φιλόδοξο σχέδιο, το οποίο επεξεργάζεται η ΡΑΕ στο πλαίσιο των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη νέα πρόταση οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μας ισοζύγιο, από 7% σήμερα, στο 18% ως το 2020.

Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, εκτιμάται ότι θα δοθεί πολύ μεγάλη ώθηση στην αγορά αιολικής ενέργειας (πωλήσεις εξαρτημάτων, μελέτες, νέες θέσεις κλπ), ενώ θα δημιουργηθεί μια εντελώς καινούργια αγορά, αυτή των "υβριδικών υδροηλεκτρικών".

Πως θα λειτουργούν
Ο τρόπος λειτουργίας των υβριδικών υδροηλεκτρικών είναι ο εξής : Ένα αιολικό πάρκο, το οποίο είναι διασυνδεδεμένο με το σύστημα, παράγει ηλεκτρική ενέργεια η οποία και μεταφέρεται μέσω του δικτύου σε ένα υδροηλεκτρικό έργο. Η αντλία του υδροηλεκτρικού κινητοποιείται και μεταφέρει νερό από έναν ταμιευτήρια χαμηλού υψομέτρου σε έναν υψηλότερου υψομέτρου, όπου και αποθηκεύεται ως "δυναμική" πλέον ενέργεια. Όταν και όποτε παραστεί ανάγκη να μετατραπεί η ενέργεια αυτή σε ηλεκτρική για να καλύψει ανάγκες ηλεκτροδότησης, τότε ακολουθείται η αντίστροφη διαδρομή. Το νερό θα μεταφέρεται από τον πάνω στον κάτω ταμιευτήρια, όπου ένας υδροστρόβιλος θα μετατρέπει την κίνηση του νερού σε ηλεκτρική και θα τη διοχετεύει πάλι πίσω στο σύστημα.

Πόσα υδροηλεκτρικά θα χρειαστούν
Στελέχη της ΡΑΕ, υπολογίζουν ότι με χοντρικές εκτιμήσεις θα απαιτηθούν περί τα 1.000- 2.000 MW υδροηλεκτρικών έργων για να καλυφθεί ο στόχος των 10.000 αιολικών μεγαβάτ μέχρι το 2020. Σημειώνουν πάντως ότι ήδη ιδιώτες επενδυτές έχουν υποβάλει στην Ανεξάρτητη Αρχή αιτήσεις για 2 τέτοιους σταθμούς στην Κρήτη, ενώ ακούγεται ότι ετοιμάζονται να καταθέσουν φακέλους και άλλες εταιρείες (Λέσβο, Κάρπαθο, Κρήτη, κ. α). Σημειωτέον ότι η ΔΕΗ διαθέτει δύο φράγματα που λειτουργούν με παρόμοια φιλοσοφία, αυτά της Σφηκιάς και του Θησαυρού, ωστόσο η ενέργεια που μετατρέπουν σε δυναμική για να "αποθηκευτεί" στη συνέχεια, δεν προέρχεται από αιολικά πάρκα, αλλά από λιγνιτικούς σταθμούς. Τα δύο αυτά φράγματα θα μπορούσαν, εφόσον υπάρχει και η σύμφωνη γνώμη από τη ΔΕΗ, να μετατραπούν στο μέλλον σε υβριδικά και να "αποθηκεύουν" αποκλειστικά αιολική ενέργεια..

Πρόβλημα ευστάθειας
Με τα αντλητικά αυτά υδροηλεκτρικά έργα, θα επιχειρηθεί να ενισχυθούν και οι υποδομές του συστήματος. Ένας βασικός λόγος για τον οποίο η χώρα μας δεν μπορεί να "αντέξει" μεγάλη ισχύ από αιολικά, έχει να κάνει με τις ίδιες τις αντοχές του ηλεκτρικού συστήματος.
Όταν παύει να φυσάει σε μια περιοχή, τα εκεί αιολικά πάρκα σταματούν να τροφοδοτούν με ηλεκτρισμό το σύστημα, και η παροχή επανέρχεται όταν αρχίσει και πάλι να πνέει άνεμος. Αυτή όμως η αυξομείωση στην παροχή ενέργειας εγκυμονεί κινδύνους.

Για να αντισταθμισθεί, θα πρέπει το σύστημα να διαθέτει γρήγορες, εφεδρικές μονάδες, έτοιμες να τεθούν σε λειτουργία, προκειμένου να καλυφθούν οι στιγμιαίες απώλειες. Η μη ύπαρξή τους μπορεί να οδηγήσει σε αποσυγχρονισμό των θερμοηλεκτρικών εργοστασίων, κάτι που σε μεγάλη κλίμακα μπορεί να φέρει ακόμη και μπλακ- άουτ στο σύστημα.
Μόνο τα υβριδικά υδροηλεκτρικά έχουν τη δυνατότητα να τίθενται σε λειτουργία και να "σβήνουν" μέσα σε πολύ λίγα δευτερόλεπτα, εξασφαλίζοντας παράλληλα πολύ χαμηλό κόστος λειτουργίας.

Τα έργα αυτά κάθε φορά που τα αιολικά λόγω άπνοιας θα σταματούν απότομα να λειτουργούν, θα τίθενται σε ισχύ για να τα αντικαταστήσουν, χρησιμοποιώντας την αποθηκευμένη "δυναμική" ενέργεια που έχει προέλθει από τη μετατροπή της αιολικής.

Η χρήση τέτοιων υδροηλεκτρικών, έχει πληθώρα πλεονεκτημάτων, σύμφωνα με τη ΡΑΕ, όπως για παράδειγμα ότι όσο θα αυξάνεται η παραγόμενη ενέργεια από αιολικά, τόσο θα μειώνεται το σύνολο των εκπομπών CO2 της χώρας. Αυτό σημαίνει μείωση του κόστους για τη ΔΕΗ και τους ιδιώτες παραγωγούς, το οποίο προφανώς καταλήγει στον καταναλωτή.

Επιπλέον αυξάνεται πάρα πολύ η εγχώρια παραγωγή ρεύματος και μειώνεται έτσι η εξάρτηση από εισαγωγές (σε καύσιμα, δηλαδή φυσικό αέριο, πετρέλαιο, λιθάνθρακας, κά.). Επιπλέον όσο μεγαλύτερη κατακράτηση νερού έχουμε τόσο θα εξασφαλίζεται και η αποτελεσματικότερη ύδρευση περιοχών αλλά και η άρδευση καλλιεργήσιμης γης.

Κόστος κατασκευής
  • Όσο για το κόστος κατασκευής ανά μεγαβάτ υδροηλεκτρικού, κυμαίνεται στα 2-3 εκ. ευρώ.
  • Για να αντιληφθεί κανείς πόσο στοιχίζει ένα τέτοιο έργο, τα αντίστοιχα κόστη είναι 1,3 εκ. ευρώ για ένα μεγαβάτ λιθάνθρακα
  • και 700.000 ευρώ για ένα μεγαβάτ συνδυασμένου κύκλου (φυσικό αέριο).
Αν και ακριβά ωστόσο στη κατασκευή τους, τα υδροηλεκτρικά είναι πολύ πιο φθηνά στη λειτουργία τους συγκριτικά με τις συμβατικές μονάδες, δεδομένης της συνεχούς αύξησης των τιμών των καυσίμων.