Εγχώρια προϊόντα προτιμουν οι Έλληνες

14 Μαρτίου 2008
Επ' αφορμή της Παγκόσμιας Ημέρας του Καταναλωτή, το Ίδρυμα Αριστείδης Δασκαλόπουλος σε συνεργασία με την εταιρεία ερευνών MRB Hellas φέρνει στο φως νέα στοιχεία για τις προτιμήσεις των Ελλήνων καταναλωτών ως προς τα τρόφιμα που αγοράζουν.

1 στους 3 επιλέγει τρόφιμα και ποτά μαρκών SM ή αποθήκης

Σχεδόν ένας στους 3 ερωτηθέντες επιλέγει τρόφιμα και ποτά μαρκών SM ή αποθήκης, με βασικότερο κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή τους.
Η επιλογή προϊόντων μαρκών SM ή αποθήκης γίνεται κυρίως από άτομα μεγαλύτερων ηλικιών (56-65 ετών), σε ποσοστό 39%, και κατώτερης κοινωνικοοικονομικής (κ/ο) τάξης, σε ποσοστό 38%.
Οι λόγοι προτίμησης προϊόντων συγκεκριμένης μάρκας βιομηχανίας (2 στους 3 ερωτηθέντες τα προτιμούν) είναι η ποιότητα που πιστεύουν οι καταναλωτές ότι έχουν τα προϊόντα αυτά, η εμπιστοσύνη που τους εμπνέουν, καθώς τα θεωρούν ασφαλή, ελεγμένα και αξιόπιστα, και η συνήθεια χρήσης τους.
Παρατηρούμε ότι η τάση για τα προϊόντα μάρκας SM ή αποθήκης έχει επεκταθεί σε μεγάλο βαθμό και στα τρόφιμα, γεγονός που πιθανότατα συνδέεται άμεσα με την οικονομική δυσχέρεια που πλήττει τους Έλληνες τα τελευταία χρόνια.

9 στους 10 επιμένουν Ελληνικά

Όσον αφορά στην επιλογή μεταξύ ελληνικών και εισαγόμενων προϊόντων, η ζυγαριά κλίνει, και μάλιστα με μεγάλη διαφορά, προς τα ελληνικά προϊόντα, αφού, όπως φαίνεται από τα πορίσματα, τα προτιμούν περίπου 9 στους 10 ερωτηθέντες σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες, τις κοινωνικοοικονομικές τάξεις και τις περιοχές διαμονής.

Το μεγαλύτερο ποσοστό προτίμησης στα εισαγόμενα προϊόντα (11%) εμφανίζεται στους νέους ηλικίας 15-25 ετών.

Στις ηλικίες άνω των 35 ετών, η προτίμηση στα ελληνικά προϊόντα είναι ακόμα μεγαλύτερη, φτάνοντας στις ηλικίες των 56-65 ετών στο 97%.

Οι λόγοι αυτής της προτίμησης έγκεινται στην ποιότητα που πιστεύουν οι καταναλωτές ότι έχουν τα ελληνικά προϊόντα, στην εμπιστοσύνη που τους εμπνέουν (τα θεωρούν ασφαλή, ελεγμένα, αξιόπιστα), αλλά και στη διάθεσή τους να ενισχύσουν την ελληνική οικονομία.

Όσοι, λίγοι στο σύνολο, προτιμούν τα εισαγόμενα προϊόντα, προτάσσουν την ποιότητα και την ασφάλεια ως τους δύο πιο σημαντικούς λόγους, αλλά τα αποτελέσματα αυτά μόνο ενδεικτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν, αφού η βάση ανάλυσης ήταν πολύ μικρή.

Αξίζει ακόμα να σημειωθεί ότι η τιμή δεν φαίνεται να αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην προτίμηση των ελληνικών προϊόντων (μόνο 5% των ερωτηθέντων που προτιμά τα ελληνικά προϊόντα, τα επιλέγει για την τιμή τους).

Πρωταθλητές στην ασφάλεια τα ντόπια προϊόντα.

Την πρώτη θέση καταλαμβάνουν τα ντόπια προϊόντα, με ποσοστό 66.5% των ερωτηθέντων να τα θεωρούν αρκετά έως πολύ ασφαλή, ενώ μόλις 21% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι τα εισαγόμενα προϊόντα του παρέχουν αντίστοιχη ασφάλεια.

Η πρωτιά των ελληνικών προϊόντων θεωρείται ιδιαίτερα ενθαρρυντική, και πιθανά να αντικατοπτρίζει τα αποτελέσματα των ενεργειών των Ελλήνων παραγωγών προς την κατεύθυνση της ασφάλειας των προϊόντων τους, ίσως όμως να δείχνει και μια ανασφάλεια ή/και δυσπιστία που έχουν οι Έλληνες για τα ξένα προϊόντα.

Τα προϊόντα των μεγάλων εταιρειών χαίρουν αναγνώρισης για την ασφάλειά τους από το 51% των ερωτηθέντων, σε αντίθεση με τα προϊόντα των μικρών εταιρειών, όπου το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 30%.

Τέλος, τα συσκευασμένα προϊόντα θεωρούνται αρκετά ως πολύ ασφαλή από το 51.6% των ερωτηθέντων, σε αντίθεση με τα χύμα προϊόντα, τα οποία θεωρούνται αρκετά ως πολύ ασφαλή μόλις από το 15% των ερωτηθέντων.
Μάλιστα, περίπου 1 στους 3 ερωτηθέντες θεωρεί ότι τα χύμα προϊόντα δεν είναι καθόλου ασφαλή. Φαίνεται, λοιπόν, ότι οι Έλληνες αντιλαμβάνονται την ανάγκη τυποποίησης των τροφίμων και ποτών, ως ένα μέσο προστασίας και ασφάλειας.
Ο δείκτης ασφάλειας των προϊόντων διατροφής και των ποτών, όπως προκύπτει από τις απαντήσεις των ερωτηθέντων, κινείται σε μέτρια επίπεδα, με την υψηλότερη βαθμολογία να συγκεντρώνουν τα ντόπια προϊόντα, που θεωρούνται «αρκετά ασφαλή», και τη χαμηλότερη τα χύμα προϊόντα που θεωρούνται «λίγο ασφαλή».

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι τη χαμηλότερη, κατά μέσο όρο, βαθμολογία παίρνουν τα χύμα προϊόντα, με μόνη την ηλικιακή ομάδα των 56-65 ετών να δίνει ακόμη πιο χαμηλή βαθμολογία στα εισαγόμενα προϊόντα.
Επιπλέον, φαίνεται από τα πορίσματα της έρευνας ότι οι Αθηναίοι θεωρούν τα χύμα προϊόντα λιγότερο ασφαλή και τα προϊόντα των μεγάλων εταιρειών περισσότερο ασφαλή από τους ερωτηθέντες των άλλων γεωγραφικών περιοχών που ελέγχθηκαν.

Μόνο το 14% των καταναλωτών θεωρούν ότι οι κρατικοί φορείς τους προστατεύουν

Αν και το κράτος έχει ως στόχο την προστασία του καταναλωτή, η έρευνα έδειξε ότι οι κρατικοί φορείς καταλαμβάνουν την τελευταία θέση στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών ως προς την προστασία που τους παρέχουν οι διάφοροι φορείς. Μόνο το 14% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι οι κρατικοί φορείς τον προστατεύουν αρκετά έως πολύ, ενώ περισσότεροι από 1 στους 3 ερωτηθέντες (36%) θεωρούν ότι οι κρατικοί φορείς δεν παρέχουν καμία προστασία. Όλες οι ελπίδες του καταναλωτή εναποτίθενται στην οικογένεια, η οποία αναγνωρίζεται από όλες τις ηλικιακές ομάδες ως «πρωταθλητής» στην προστασία των μελών της και για την οποία το 86% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι τους προστατεύει αρκετά έως πολύ. Ακολουθούν οι επιστήμονες και οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί.

1 στους 10 παραδέχεται ότι δεν κάνει τίποτα
Χαμηλό είναι το ποσοστό των καταναλωτών που προβάλλει κάποια μορφή αντίδρασης όταν το προϊόν που αγοράζει ή σκοπεύει να αγοράσει έχει κάποιο πρόβλημα.

Συγκεκριμένα, 4 στους 10 ερωτηθέντες προβαίνουν σε κάποια μορφή διαμαρτυρίας στο σημείο πώλησης ή επιστρέφουν το προϊόν, το 36% των ερωτηθέντων δεν το αγοράζουν ξανά, ενώ μόλις το 14% τηλεφωνεί στην εταιρεία παραγωγής του για να διαμαρτυρηθεί.

Τέλος, το 11% των ερωτηθέντων καταναλωτών δήλωσε ότι δεν αντιδρά με κανένα τρόπο. Είναι εντυπωσιακό ότι ο καταναλωτής επιλέγει μορφές διαμαρτυρίας που εξαρτώνται μόνο από τις δικές του δυνάμεις, ενώ δεν χρησιμοποιεί σχεδόν καθόλου τις κρατικές αρχές, πιθανότατα γιατί δεν τις εμπιστεύεται, όπως άλλωστε φάνηκε καιαπό τα αποτελέσματα της έρευνας.

Γιατί όμως δεν αντιδρούν οι καταναλωτές; Μήπως παραμένουν αδρανείς λόγω της ελλιπούς ενημέρωσης που έχουν;

Γνωρίζουμε ότι η σωστή ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού αποτελεί την καλύτερη ασπίδα προστασίας του.

Η ενημέρωση οδηγεί σε δράση και σε διεκδίκηση των δικαιωμάτων του, ενίσχυση της καταναλωτικής του συνείδησης και δημιουργία ενημερωμένων καταναλωτών που θα μπορέσουν να κάνουν ορθότερες επιλογές.
Σύμφωνα με την έρευνα όμως, μόνο οι μισοί ερωτηθέντες δηλώνουν ενημερωμένοι για το τι αγοράζουν, ποσοστό αρκετά χαμηλό, που δηλώνει σημαντική έλλειψη στον τομέα αυτό.

Η Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή υπενθυμίζει σε όλους την ανάγκη σεβασμού και προάσπισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων του καταναλωτή. Η ανάγκη αυτή αποδεικνύεται εντονότερη στη νέα εποχή της τεχνολογικής καινοτομίας και του εντεινόμενου ανταγωνισμού. Απαιτούνται συντονισμένες και συλλογικές πράξεις από όλους τους φορείς, αλλά και ενεργοποίηση της κοινωνίας των πολιτών.