Υπερέβη τα 300 δισ. ευρώ το ελληνικό εξωτερικό χρέος

URL: http://www.naftemporiki.gr/news/redirstory.asp?id=1500048

ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ άνοδο παρουσιάζει ο δανεισμός του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα της οικονομίας στα τελευταία χρόνια, προκαλώντας τον προβληματισμό της Τράπεζας της Ελλάδος, για τις επιπτώσεις που έχει στην ανταγωνιστικότητα, αλλά και στο ρυθμό ανάπτυξης.

Το ύψος των συνολικού εξωτερικού χρέους της χώρας, που περιλαμβάνει το δημόσιο χρέος, τις οφειλές τραπεζών, επιχειρήσεων και ιδιωτών (δάνεια ομόλογα κ.λπ.), έφτασε τον περασμένο χρόνο σε 290,5 δισ. ευρώ, ή στο 127% του ΑΕΠ, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

Με τους ρυθμούς ανόδου που έχει αποκτήσει στην τελευταία εξαετία, εκτιμάται ότι σήμερα το ύψος του υπερβαίνει τα 300 δισ. ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη μείωση των επιτοκίων, που έφερε η ένταξη στην ΟΝΕ, με αποτέλεσμα να ενισχυθεί η κατανάλωση και περιοριστεί η αποταμίευση, όπως σημειώνει η ΤτΕ, ενώ προσθέτει ότι ένα αυξανόμενο μερίδιο του εθνικού εισοδήματος θα απορροφάται από την πληρωμή τόκων επί του εξωτερικού χρέους, με δυσμενείς συνέπειες για τις επενδύσεις, τις αναπτυξιακές προοπτικές και, επομένως, το βιοτικό επίπεδο.

Κίνδυνος υπάρχει για αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του συγκεκριμένου χρέους, από μια αύξηση των επιτοκίων, που μπορεί να επιφέρει η αβεβαιότητα που ταλανίζει τις αγορές το τελευταίο εξάμηνο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, στο τέλος του 2002, το ύψος του εξωτερικού χρέους της χώρας ήταν μόλις 143,82 δισ. ευρώ, το 2003 εκτινάχθηκε σε 161,98 δισ. ευρώ, το 2004 σε 185,95 δισ. ευρώ, το 2005 σε 234,08 δισ. ευρώ, το Σεπτέμβριο του 2006 σε 248,21 δισ. ευρώ και το Σεπτέμβριο του 2007 σε 290,47 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, το κρατικό χρέος καλύπτει το 61% του συνολικού εξωτερικού δανεισμού της χώρας, καθώς τον περασμένο Σεπτέμβριο ανερχόταν σε 176,7 δισ. ευρώ. Το υπόλοιπο ποσό συνιστά οφειλές -υποχρεώσεις:

- Νομισματικών Αρχών (ΤτΕ) 9,77 δισ. ευρώ.

- Αλλων χρηματοοικονομικών φορέων 85,96 δισ. ευρώ.

- Ιδιωτών 18,38 δισ. ευρώ.

- Αμεσες επενδύσεις -303 εκατ. ευρώ (αρνητική επενδυτική θέση).

Αξιοσημείωτο είναι ότι ο συνολικός εξωτερικός δανεισμός της χώρας αυξήθηκε σε ένα χρόνο κατά 17,2% (ρυθμός σχεδόν τριπλάσιος της ονομαστικής ανόδου του ΑΕΠ) ή κατά ποσό 42,3 δισ. ευρώ, καθότι, το Σεπτέμβριο του 2006, ο συνολικός δανεισμός ήταν 248,21 δισ. ευρώ.

Η άμεση συνέπεια του διαρκώς αυξανόμενου εξωτερικού χρέους είναι η αντίστοιχη άνοδος των πληρωμών για τόκους προς το εξωτερικό, που μόνο του δημοσίου χρέους υπερβαίνουν φτάνουν το 3% του ΑΕΠ.

Το συνολικό ποσό για πληρωμές τόκων, μερισμάτων και κερδών στο εξωτερικό, το 2007 παρουσίασε αύξηση κατά 27,8%, με αποτέλεσμα το συνολικό ποσό των πληρωμών να διαμορφωθεί σε 13,37 δισ. ευρώ, έναντι 10,46 δισ. ευρώ το 2006. Αντίστοιχα αυξητική πορεία καταγράφουν και οι πληρωμές χρεολυσίων.

Σε ό,τι αφορά το δημόσιο χρέος, πρέπει να διευκρινιστεί ότι πλέον δεν γίνεται απευθείας εξωτερικός δανεισμός, αλλά οι ξένες τράπεζες αγοράζουν ομόλογα από τις δημοπρασίες ή τις κοινοπρακτικές εκδόσεις σε ευρώ, του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους.

Το ποσό που διακρατείται από ξένους θεσμικούς επενδυτές χαρακτηρίζεται εξωτερικό χρέος και οι πληρωμές τόκων και χρεολυσίων καταγράφονται ως εκροές κεφαλαίων, που επιβαρύνουν τα μέγιστα το ισοζύγιο πληρωμών της χώρας.

Υπενθυμίζεται ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου το 2007 σημείωσε αρνητικό ρεκόρ και διαμορφώθηκε στο 14,1% του ΑΕΠ, ενώ στα ίδια επίπεδα θα διαμορφωθεί και φέτος, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΤτΕ.

ΤτΕ: Χαμηλό επίπεδο αποταμίευσης

Η ΤτΕ θεωρεί ότι το υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σε σημαντικό βαθμό συνδέεται με το σχετικά χαμηλό επίπεδο της αποταμίευσης ως ποσοστού του ΑΕΠ, το οποίο αντανακλά και τη συνεχή αύξηση του δανεισμού των νοικοκυριών.

Τα ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, στο βαθμό που οφείλονται σε υψηλά επίπεδα κατανάλωσης (και αντιστοίχως χαμηλά επίπεδα αποταμίευσης), συνεπάγονται αύξηση του εξωτερικού χρέους, χωρίς παράλληλη ενίσχυση του παραγωγικού και εξαγωγικού δυναμικού και, συνεπώς, χωρίς βελτίωση της ικανότητας της οικονομίας να εξυπηρετεί το χρέος της.

Στην περίπτωση αυτή, παρότι λόγω της συμμετοχής της χώρας στη ζώνη του ευρώ δεν έχει υπάρξει πρόβλημα χρηματοδότησης του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και του εξωτερικού χρέους, ένα αυξανόμενο μερίδιο του εθνικού εισοδήματος απορροφάται από την πληρωμή τόκων επί του εξωτερικού χρέους, με δυσμενείς συνέπειες για τις επενδύσεις, την οικονομική ανάπτυξη και, επομένως, το βιοτικό επίπεδο μακροπρόθεσμα.

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Νίκος Γκαργκάνας, έχει προειδοποιήσει για τις αρνητικές συνέπειες του αυξανόμενου εξωτερικού δανεισμού, συστήνοντας αυτοσυγκράτηση σε Δημόσιο και σε νοικοκυριά.

ΠΑΝΟΣ ΚΑΚΟΥΡΗΣ