ΟΙ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ για έναν αγωγό της Κασπίας, που θα μεταφέρει τα πλούσια αποθέματα φυσικού αερίου του Τουρκμενιστάν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω Αζερμπαϊτζάν, εδώ και χρόνια δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα. Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει.
Από την εκλογή του στην προεδρία του Τουρκμενιστάν το 2006, ο Γκουρμπανγκουλού Μπερντιμουκαμέντοφ έχει ξεκαθαρίσει ότι επιθυμεί να δει τις σχέσεις της χώρας του με τη Δύση- και κυρίως με τη διψασμένη για ενέργεια Ευρώπη- να βελτιώνονται. Επισκέφθηκε τις Βρυξέλλες τον περασμένο Νοέμβριο, εξέλιξη «επαναστατική» δεδομένης της μετα-σοβιετικής απομόνωσης της χώρας υπό το αυταρχικό καθεστώς του Σαρπαμουράτ Νιγιάζοφ.
Η λεγόμενη τρόικα της Ε.Ε.- ο ύπατος αρμοστής Χαβιέ Σολάνα, η Επίτροπος Μπενίτα Φερέρο- Βάλντνερ και ο υπουργός Εξωτερικών της προεδρεύουσας Σλοβενίας, Ντιμίτρι Ρούπελ- επισκέπτεται σήμερα το Ασγκαμπάτ. Μεταξύ άλλων θα συζητηθεί και το φλέγον ζήτημα μίας δια-κασπιακής ενεργειακής διόδου.
Η περιοχή της Κασπίας φιλοξενεί τα τρίτα πλουσιότερα ενεργειακά αποθέματα στον κόσμο. Υπολογίζεται ότι κάτω από την έρημο Κάρα Κουμ μόνο υπάρχουν ποσότητες φυσικού αερίου από 2 έως 20 τρισ. κυβικά μέτρα. Η Ευρώπη δεν έχει περιθώρια καθυστερήσεων.
Η Μόσχα, από την οποία εξαρτάται ενεργειακά, έχει κάνει άκρως ελκυστικές προσφορές προς το Τουρκμενιστάν προκειμένου να κρατήσει τη ροή του φυσικού αερίου σε βόρεια κατεύθυνση. Το Πεκίνο επίσης υπέγραψε πρόσφατα συμφωνία με τη χώρα.
Ανάμεσα στο Τουρκμενιστάν και την Ε.Ε., υπάρχει και το Αρζεμπαϊτζάν. Οι σχέσεις μεταξύ Ασγκαμπάτ και Μπακού ήταν ιδιαίτερα ψυχρές έως και εχθρικές τα προηγούμενα χρόνια. Πριν από ένα μήνα όμως οι δύο χώρες έλυσαν τις ψυχρές τους και αποκατέστησαν πλήρως τις διπλωματικές σχέσεις. Εάν ο αγωγός φτάσει στο Αζερμπαϊτζάν, υπάρχουν οι υποδομές να μεταφερθεί το φυσικό αέριο σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Η ανάγκη της Ευρώπης να απεξαρτηθεί ενεργειακά από τη Ρωσία είναι κάτι παραπάνω από επιτακτική. Την περασμένη εβδομάδα στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι η Μόσχα κρατούσε το ενεργειακό χαρτί έναντι της Δυτικής Συμμαχίας. Το αποτέλεσμα; Το Βερολίνο επικαλούμενο τη ρωσική δυσαρέσκεια έθεσε βέτο στην ένταξη της Γεωργίας και της Ουκρανίας.
Δεν είναι σύμπτωση το γεγονός ότι η Gazprom ασχολείται με την κατασκευή του αγωγού Nοrd Stream, ο οποίος θα συνδέει απευθείας Ρωσία και Γερμανία, χωρίς να παρεμβάλλονται πιο «φιλοαμερικανικά» κράτη- μέλη της Ε.Ε., όπως οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΕΤΕΡΣΕΝ, διευθυντής του ινστιτούτου Caspian Europe Center, και ΜΑΝΓΙΑ ΒΙΝΤΙΤΣ, διευθύντρια τμήματος ενεργειακών θεμάτων στο Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών της Λιουμπλιάνα. *