Την αρχή του τέλους μιας εχθρικής για το περιβάλλον καταναλωτικής εποχής σηματοδοτεί από τη Δευτέρα η δοκιμαστική περίοδος κατάργησης της πλαστικής σακούλας στα σούπερ μάρκετ των Αθηνών.
Τα πρώτα μηνύματα είναι ενθαρρυντικά. Οι καταναλωτές πραγματοποιούν έστω και δειλά τα πρώτα «πράσινα» βήματα, ενώ η αγορά απέδειξε αυτό που στην Ελλάδα σπανίως κατανοείται: ότι όταν διαθέτει καθαρό θεσμικό πλαίσιο τότε είναι η πιο αξιόπιστη δύναμη προόδου.
Τα καταστήματα, φυσικά και ηλεκτρονικά, παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 20% στις πωλήσεις των νέων ειδών σακούλας, ενώ οι βιομηχανίες εγκαταλείπουν τους τόνους πλαστικού και μεταστρέφουν την παραγωγή τους.
Οσο για τα σούπερ μάρκετ, τα περισσότερα από αυτά εμφανίζονται έτοιμα για τη μεγάλη αλλαγή. Η εικόνα θα είναι αισθητή ακόμη και στους κάδους… σκουπιδιών. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι μόνο τα καταστήματα του «Carrefour Μαρινόπουλος» προμηθεύονται περίπου 150 τόνους πλαστικής σακούλας κάθε μήνα!
Η αλυσίδα «Βερόπουλος» έχει ήδη αντικαταστήσει πλήρως στα καταστήματά της σε όλο το Λεκανοπέδιο τις πλαστικές με βιοδιασπώμενες σακούλες οι οποίες διανέμονται δωρεάν, καίτοι το σχετικό κόστος αυξάνεται κατά 5%.
«Δεν σκοπεύουμε να περάσουμε το επιπλέον κόστος στα προϊόντα μας. Ετσι κι αλλιώς είναι πολύ ακριβότερη η βιοδιασπώμενη και θα ήταν σε βάρος του πελάτη», λέει από την πλευρά της στον ΕΤ η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων του «Σκλαβενίτη» Μελίνα Βαρούτσικου, που εξηγεί ότι στα ετήσια έξοδα για την αγορά της «πράσινης» σακούλας θα προστεθούν 500 χιλιάδες ευρώ.
Τα σούπερ μάρκετ «Γαλαξίας» και «DIA» δεν έχουν καταλήξει εάν θα παρέχουν δωρεάν τις νέες σακούλες στους καταναλωτές. Την ίδια στιγμή αρκετά σούπερ μάρκετ ρίχνουν στη «μάχη» κατά της πλαστικής τσάντας και εκείνη της πολλαπλής χρήσης, φτιαγμένη από πλαστικό ή πανί που θα δίνεται σε τιμή κόστους, από 0,60 έως 0,90 ευρώ η μία. Αρκετοί υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη λύση είναι πιο οικονομική για τους καταναλωτές αλλά και πιο οικολογική, αφού οι τσάντες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά, ώστε τίποτα να μην καταλήγει στο περιβάλλον. «Οι καταναλωτές με αυτόν τον τρόπο μπορούν να κάνουν τα ψώνια τους για έναν ολόκληρο χρόνο με μηδενική επιβάρυνση για το περιβάλλον», τονίζει στον ΕΤ ο γενικός διευθυντής πωλήσεων της «Μετρό» Χριστόφορος Γκόκας, που θα δίνει μόνο πολλαπλής χρήσης και καθόλου βιοδιασπώμενες.
Οι αλυσίδες βεβαίως βλέπουν με θετικό μάτι το ενδεχόμενο να προωθήσουν αυτή την πρωτοβουλία και στα υπόλοιπα καταστήματά τους εκτός των ορίων του Δήμου Αθηναίων, για τα οποία ισχύει το μνημόνιο συνεργασίας.
«Πράσινη» στροφή των καταναλωτών
Υπεύθυνη του διαδικτυακού οικολογικού καταστήματος Ecofamily η κυρία Λυδία Σαπουντζάκη επισημαίνει ότι η ζήτηση για τις βιοδιασπώμενες σακούλες από πατάτα ή καλαμπόκι έχει αυξηθεί κατά 20% από τις αρχές του έτους. Οι πελάτες που επισκέπτονται το διαδικτυακό της κατάστημα, ιδιώτες και επαγγελματίες, επιλέγουν τις «οργανικές λύσεις» στο θέμα της σακούλας. «Η ανταπόκριση του κόσμου είναι εντυπωσιακή και η ευαισθητοποίησή του πάνω στα οικολογικά ζητήματα, εμφανής, αφού ολοένα και περισσότεροι ζητούν να ενημερωθούν ή και να προμηθευτούν φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα», λέει στον ΕΤ η κ. Σαπουντζάκη. Οσο για τις ηλικίες που προτιμούν «πράσινα» προϊόντα, ο κ. Γιώργος Βασιάδης, ιδιοκτήτης καταστήματος με οικολογικά είδη στο Σύνταγμα, εξηγεί ότι «το στοίχημα είναι να φέρουμε τους ανθρώπους από 15 έως 35 ετών κοντά σε αυτόν τον τρόπο ζωής». Τα καταστήματα προμηθεύονται τις βιοδιασπώμενες σακούλες από χώρες όπως η Αγγλία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Αυστρία. Περιέχουν καλαμπόκι ή πατάτα αλλά και χημικές ουσίες ώστε να μπορούν να «μοιάζουν» με σακούλες. «Το στοιχείο αυτό είναι που δεν τις κάνει 100% οικολογικές. Το στοίχημα είναι όταν ο καταναλωτής πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ να λέει “όχι ευχαριστώ” στην πλαστική και να επιλέγει μια πάνινη», λέει ο κ. Βασιάδης. Η τιμή των βιοδιασπώμενων τσαντών, βεβαίως, είναι σχεδόν διπλάσια από τις πλαστικές. Αυτό, όμως, δεν εμποδίζει τους ευαισθητοποιημένους πολίτες, όπως λέει η κ. Σαπουντζάκη, «να επιμένουν… οικολογικά».
Τροφή για μικρο-οργανισμούς
Συναρπαστική είναι η αντίδραση της αγοράς στην προοπτική κατάργησης της πλαστικής σακούλας. Βιομηχανίες που δραστηριοποιούνταν στην κατασκευή πλαστικής σακούλας αναπροσάρμοσαν γρήγορα τις προτεραιότητές τους και ετοιμάζονται να «πλημμυρίσουν» την αγορά με νέες, βιοδιασπώμενες.
Μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες παραγωγής πλαστικού, που προμηθεύει με τσάντες ταμείου τα σούπερ μάρκετ, έκανε ήδη στροφή προς τη «νέας γενιάς» σακούλα. Η ΠανΧαρτ είχε εφαρμόσει δοκιμαστικά την τεχνολογία παραγωγής της βιοδιασπώμενης σακούλας και το 2005, όταν η σχετική ζήτηση ήταν ακόμη μηδενική. Τώρα οι προοπτικές είναι πολύ πιο θετικές.
Η παραγωγή της «παραδοσιακής» πλαστικής σακούλας με αυτή της βιοδιασπώμενης δεν διαφέρει ως προς τα τεχνικά μέσα που χρησιμοποιούνται. «Ολα ξεκινούν με τους κόκκους πλαστικού που αγοράζουμε από πετροχημικά εργοστάσια, κυρίως του Βελγίου και της Γερμανίας. Οι κόκκοι αυτοί περνούν από ένα θερμικό μηχάνημα ώσπου να λιώσουν και στη συνέχεια μετατρέπονται σε φιλμ πλαστικού, που τυλίγεται σε ρολό. Υστερα το ρολό πλαστικού περνά από τις κοπτικές μηχανές κι έτσι έχουμε το τελικό προϊόν, την κλασική πλαστική σακούλα», περιγράφει ο Χάρης Πανόπουλος.
Η διαφορά
«Η βιοδιασπώμενη σακούλα κατασκευάζεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, στα ίδια μηχανήματα. Η διαφορά βρίσκεται στο πρώτο στάδιο παραγωγής. Προσθέτουμε στους κόκκους πλαστικού ένα ειδικό υλικό (διασπαστής), σε αναλογία 2 προς 100. Αυτό έχει την ιδιότητα να διασπά σταδιακά τις «ίνες» του πλαστικού και, με τη βοήθεια της υγρασίας, να το μετατρέπει σε τροφή για τους μικροοργανισμούς, όπως ακριβώς γίνεται με όλα τα φυσικά απόβλητα, παραδείγματος χάρη με τα ξύλα, τα φύλλα κ.λπ.» εξηγεί.
Ο χρόνος ζωής της βιοδιασπώμενης σακούλας κυμαίνεται μεταξύ 12 και 24 μηνών ενώ κοστίζει 0,015 ευρώ το τεμάχιο. «Προτιμήσαμε να παράγουμε πλαστικές βιοδιασπώμενες σακούλες αντί για υδροβιοδιασπώμενες, διότι οι τελευταίες απαιτούν για να παραχθούν μεγάλες ποσότητες αμύλου (καλαμπόκι, πατάτα), που δεν προσφέρεται στη χώρα μας και έχει δεκαπλάσιο κόστος», τονίζει ο κ. Χάρης Πανόπουλος.
Μαρία Κόλλια, Εύη Απολλωνάτου
Ελεύθερος Τύπος