Υποθήκη στις τράπεζες περιουσία 130 δισ. ευρώ

ΣΕ ΠΡΩΤΟΦΑΝΗ ΕΠΙΠΕΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΡΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
Υποθήκη στις τράπεζες περιουσία 130 δισ. ευρώ
Του ΘΑΝΟΥ ΤΣΙΡΟΥ
«Εχετε κανένα οικοπεδάκι; Ενα διαμέρισμα; Υπογράψτε την προσημείωση και θα κάνουμε κάτι καλύτερο για εσάς...». Η φράση αυτή ακούγεται ολοένα και περισσότερο στα γκισέ των τραπεζών. Το κυνήγι των εξασφαλίσεων στο οποίο έχουν επιδοθεί οι τράπεζες βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, καθώς ο υποψήφιος πελάτης... ωθείται -με δέλεαρ το χαμηλότερο επιτόκιο- να εγγράψει προσημείωση στην περιουσία του ανεξάρτητα από το είδος του δανείου που ζητάει: από καταναλωτικό μέχρι επιχειρηματικό. Ακόμα χειρότερα: πολλές τράπεζες ανεβάζουν τα επιτόκια για τα δάνεια χωρίς εξασφάλιση για να αναγκάσουν τους πελάτες να εγγράψουν προσημείωση. Χαμός στα πρωτοδικείαΚάθε εργάσιμη ημέρα, οι δικαστές στα πρωτοδικεία όλης της χώρας έχουν φτάσει να εγγράφουν προσημειώσεις που υπερβαίνουν τα πενήντα εκατομμύρια ευρώ. Οσο για το συνολικό ύψος των προσημειώσεων με το οποίο βαρύνονται μόνο τα ελληνικά νοικοκυριά, υπολογίζεται σε τουλάχιστον 85-90 δισ. ευρώ. Αν προστεθούν και οι εξασφαλίσεις που παραχωρήθηκαν για την εκταμίευση των επιχειρηματικών δανείων, τότε το ποσό υπερβαίνει τα 120-130 δισ. ευρώ ή το 50% του αναθεωρημένου ΑΕΠ. Πλέον η αγορά μοιάζει με καζάνι που βράζει. Το γεγονός ότι οι προσημειώσεις έχουν ανέβει σε πρωτοφανή επίπεδα για τα ελληνικά δεδομένα -και συνεχίζουν να αυξάνουν με ταχύτατο ρυθμό- είναι ο ένας λόγος. Ο δεύτερος είναι ότι δεκάδες χιλιάδες στεγαστικά κινδυνεύουν να μείνουν «ακάλυπτα» σε περίπτωση πτώσης στις τιμές των ακινήτων. Κι αυτό γιατί τη χρυσή τριετία 2004-2006 οι τράπεζες δεν δίσταζαν να χορηγούν δάνεια ακόμη και για το 100-110% της εμπορικής αξίας ενός ακινήτου. Για τα δάνεια που βγαίνουν στο «σφυρί», τα «χτυπήματα» ξεκινούν από τα δύο τρίτα της αντικειμενικής αξίας. Ετσι, αν κάποιο από αυτά τα δάνεια γυρίσει στο «κόκκινο», το τίμημα που θα εξασφαλιστεί μέσω του πλειστηριασμού πολύ δύσκολα θα αποδειχτεί αρκετό για να καλύψει το δάνειο. Κώδωνας κινδύνουΗ Τράπεζα της Ελλάδος είχε μείνει απλός παρατηρητής την περίοδο που χορηγούνταν τα δάνεια με τις εξωφρενικές αναλογίες ως προς την αξία του ακινήτου. Τώρα, όμως, σπεύδει (εκ των υστέρων) να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου. «Οι επιπτώσεις από την ταχεία αύξηση των υπολοίπων των στεγαστικών δανείων τα τελευταία χρόνια αναμένεται να εμφανιστούν με χρονική υστέρηση», αναφέρει ο διοικητής της ΤτΕ στην έκθεσή του προσθέτοντας ότι έχει καταγραφεί επιδείνωση όσον αφορά στα δάνεια που βρίσκονται σε καθυστέρηση. Η ΤτΕ υπολογίζει τα επίφοβα δάνεια στο 3,5% του συνόλου. Δηλαδή, παραδέχεται ότι κινδυνεύουν ακίνητα συνολικής αξίας 3 δισ. ευρώ. Οι τράπεζες έχουν κάθε λόγο να δεσμεύουν τα ακίνητα των πελατών τους, καθώς:*Εξασφαλίζονται σε ένα βαθμό απέναντι στον κίνδυνο κάποια από τα δάνεια να χτυπήσουν «κόκκινο». *Απελευθερώνουν κεφάλαια, καθώς τα ενυπόθηκα δάνεια απαιτούν τη δέσμευση λιγότερων κεφαλαίων από την πλευρά της τράπεζας από ό,τι εκείνα για τα οποία δεν υπάρχουν προσημειώσεις.Ετσι, το τελευταίο διάστημα κινούνται πολύ επιθετικά προς αυτή την κατεύθυνση με διάφορους τρόπους:*Αυξάνουν τα επιτόκια σε όλα τα δάνεια που δεν προσφέρουν εξασφαλίσεις. Ηδη την περασμένη εβδομάδα, Εθνική και Alpha προχώρησαν σε αύξηση του επιτοκίου για τα δάνεια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων κατά 0,25%. Είχε προηγηθεί η Eurobank, ενώ πλέον αναμένεται να ακολουθήσουν και οι άλλες τράπεζες. Ηδη καταγράφηκαν τα πρώτα «κρούσματα» για αύξηση των επιτοκίων και στις πιστωτικές κάρτες, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι πολύ σύντομα θα αρχίσουν να εξαφανίζονται οι «φθηνές» πιστωτικές κάρτες με τα επιτόκια του 9-11%. Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο στις πιστωτικές κάρτες και στα καταναλωτικά δάνεια όσο και στις χορηγήσεις προς τις επιχειρήσεις, οι ελληνικές τράπεζες είναι ούτως ή άλλως από τις ακριβότερες στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. *Την ίδια στιγμή, «σπρώχνουν» τους δανειολήπτες να αναχρηματοδοτήσουν υφιστάμενες οφειλές σε καταναλωτικά, επιχειρηματικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες εκταμιεύοντας καινούρια δάνεια με εγγραφή προσημείωσης σε ακίνητα. Τα δάνεια αυτά «βαφτίζονται» επισκευαστικά, αλλά στην πράξη ο δανειολήπτης δεν προχωρεί σε καμία «επέμβαση» πάνω στο ακίνητο που υποθηκεύει. Απλώς δέχεται επίσκεψη από έναν μηχανικό της τράπεζας προκειμένου να γίνει εκτίμηση του ακινήτου. Ο δανειολήπτης παίρνει τα χρήματα και αποπληρώνει όλες του τις υφιστάμενες οφειλές σε δάνεια και κάρτες. Φυσικά, για αυτή τη «διευκόλυνση», η τράπεζα χρεώνει τον δανειολήπτη με επιτόκιο υψηλότερο τουλάχιστον κατά μία ποσοστιαία μονάδα συγκριτικά με τα επιτόκια των κανονικών στεγαστικών.Η προσημείωση*«Φουσκώνουν» τα ποσοστά της προσημείωσης στα δάνεια με συνάλλαγμα, τα οποία και εμπεριέχουν μεγαλύτερο ρίσκο τόσο για την τράπεζα όσο και τον δανειολήπτη. Στα δάνεια σε ευρώ, η προσημείωση αντιστοιχεί στο 120% του δανείου. Δηλαδή για δάνειο 100.000 ευρώ, το ακίνητο προσημειώνεται για 120.000 ευρώ έτσι ώστε η τράπεζα να είναι καλυμμένη σε περίπτωση που γενικευτεί η τάση μείωσης στις τιμές των ακινήτων. Στα δάνεια σε συνάλλαγμα, το ποσοστό της προσημείωσης ανεβαίνει στο 130%.
Η συγκεκριμένη κατηγορία δανείων κερδίζει συνεχώς έδαφος.
Ηδη τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο έχουν ξεπεράσει τα πέντε δισεκατομμύρια ευρώ.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - 02/03/2008