Τα «φθηνά» σουπερμάρκετ συμπιέζουν τα μικρομεσαία

Η γερμανική αλυσίδα σουπερμάρκετ Aldi έπειτα από σχεδόν 20 χρόνια δισταγμού αποφάσισε να επεκταθεί και στην Ελλάδα


Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν ακόμη το ελληνικό λιανεμπόριο διακρινόταν για την εφηβική ορμητικότητά του και οι σημερινές μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ είχαν μόλις το ένα δέκατο του μεγέθους τους, ο παλαιότερος και ένας από τους πιο σημαντικούς ευρωπαίους discounters, ο γερμανικός όμιλος Albrecht Discount - το όνομα Aldi προέρχεται από το ακρωνύμιο των δύο λέξεων -, έκανε έρευνα για τις δυνατότητες που θα είχε η είσοδός του στην ελληνική αγορά.

Το ίδιο διάστημα όμως εξέταζε τις αντίστοιχες δυνατότητες εισόδου του και στην αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών. Για λόγους που μόνο η διοίκηση του γερμανικού ομίλου γνωρίζει επελέγη τελικώς η ανάπτυξή του μόνο στις ΗΠΑ, αφήνοντας την ελληνική αγορά για αργότερα.

Ωστόσο για πολλά χρόνια η Ελλάδα ήταν μία από τις προτεραιότητες της Aldi, τουλάχιστον έτσι αναφερόταν στους σχεδιασμούς της, και δοθείσης ευκαιρίας γινόταν αναφορά στον ειδικό ευρωπαϊκό Τύπο. Εξ αυτού του λόγου αρκετές φορές γύρω από το όνομα της γερμανικής αλυσίδας αναπτύχθηκε πλήθος φημών στον κλάδο των σουπερμάρκετ.

Και όταν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ο βασικός ανταγωνιστής του, η επίσης γερμανική Lidl, άρχισε να αναπτύσσεται στην ελληνική αγορά, αρκετοί θεωρούσαν θέμα χρόνου την εμφάνιση και της Aldi, γιατί, όπως έλεγαν, όπου είναι η μία εμφανίζεται και η άλλη και «ανάβει ο πόλεμος μεταξύ τους». Πρόκειται για τη γνωστή «βεντέτα» του γερμανικού λιανεμπορίου.

Οι αδελφοί Karl και Theo Albrecht ξεκίνησαν την επιχειρηματική καριέρα τους με ένα μικρό κατάστημα το 1946 στη μεταπολεμική κατεστραμμένη Γερμανία, στην πόλη Εσεν. Αργότερα, τη δεκαετία του 1960, διαχώρισαν τις επιλογές τους - το 1962 ονόμασαν τα καταστήματά τους Aldi και το 1966 αναπτύσσονται δύο επιχειρήσεις, οι Aldi Nord με τα καταστήματα Aldi Markt και Aldi Sud. Σήμερα είναι οι πλουσιότεροι επιχειρηματίες της Γερμανίας.

* Το «πλήρωμα»του χρόνου

Και όταν πέρυσι έγινε γνωστό ότι τελικώς ήλθε το «πλήρωμα του χρόνου», λίγο έλειψε να μην το πιστέψει κανείς - κάτι σαν το παραμύθι με τον βοσκό και τον λύκο. Ωστόσο είναι γεγονός. Μόνο που περίπου 20 χρόνια μετά την πρώτη έρευνα που έκαναν οι γερμανοί επιχειρηματίες τα δεδομένα είναι εντελώς διαφορετικά στην ελληνική αγορά. Και ως εκ τούτου δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις του γερμανικού ομίλου, το συνολικό ύψος της επένδυσης που σκοπεύει να κάνει ανέρχεται σε 1,2 δισ. ευρώ. Το ποσό είναι τρομακτικό αν ληφθεί υπόψη ότι ο βρετανικός όμιλος Tesco για την είσοδό του στην αμερικανική αγορά σκοπεύει να δαπανήσει περί το 1,5 δισ. ευρώ (2 δισ. δολάρια)!

Οπως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις, τα κτηματομεσιτικά γραφεία ανά την Ελλάδα «έχουν πάρει φωτιά». Πόσο μάλλον που, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς που έχουν γίνει γνωστοί - είναι χαρακτηριστική η μυστικοπάθεια που χαρακτηρίζει τις κινήσεις των ευρωπαίων discounters -, η Aldi σκοπεύει να δημιουργήσει 300 καταστήματα! Ειρήσθω εν παρόδω, η Dia Hellas ΑΕ διαθέτει ήδη περί τα 400 καταστήματα - πέρυσι οι πωλήσεις της ανήλθαν στα 382 εκατ. ευρώ και φαίνεται ότι κάπου εκεί θα σταματήσει.

Η Lidl λειτουργεί ήδη περί τα 190 καταστήματα - και οι πωλήσεις της εκτιμάται ότι ανήλθαν στα 400 εκατ. ευρώ, χωρίς βεβαίως να συνυπολογιστεί ο αριθμός των καταστημάτων που διαθέτουν οι άλλες μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ στην ελληνική επικράτεια. Και είναι γνωστή η παρατηρούμενη έλλειψη ακινήτων για εμπορική χρήση, ακινήτων που βέβαια πρέπει να διαθέτουν συγκεκριμένες προδιαγραφές. Και φυσικά οι τιμές τους έχουν αυξηθεί.

Εξάλλου πρόσφατη είναι η κατάρρευση που υπέστη η επίσης γερμανικών συμφερόντων Plus, που πρόσφατα τελικώς απέκτησε η ΑΒ Βασιλόπουλος
ΑΕ.

Ορισμένες εκτιμήσεις βασιζόμενες στις σημερινές δύσκολες συνθήκες της ελληνικής αγοράς προβλέπουν ότι την τύχη της Plus θα έχει και η Aldi, ενώ άλλες πηγές θεωρούν ότι θα παρατηρηθεί σίγουρα πίεση στις τιμές των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας - οι τιμές είναι το πρώτο επίπεδο ανταγωνισμού στην αγορά του discount -, γεγονός που θα έχει τρεις συνέπειες: θα πιέσει τις τιμές των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας των Lidl και Dia, αυτό θα οδηγήσει τις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ είτε να περιορίσουν τις ανατιμήσεις είτε να προχωρήσουν ακόμη και σε μειώσεις των τιμών των δικών τους προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και φυσικά θα διαταραχθεί η υπάρχουσα ισορροπία στο ράφι μεταξύ επωνύμων και «ανωνύμων» προϊόντων και σε κάθε περίπτωση τη «νύφη» θα κληθούν να πληρώσουν και πάλι οι μεσαίου και μικρού μεγέθους αλυσίδες.

* Περιορισμένα περιθώρια μείωσης

Ορισμένες πηγές ωστόσο θεωρούν ότι τα περιθώρια συμπίεσης των τιμών των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας που διακινούν οι δύο αλυσίδες discount είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Λένε χαρακτηριστικά ότι, αν οι τιμές αποπληθωριστούν, είναι χαμηλότερες από ό,τι ήταν πριν από πέντε ή έξι χρόνια - «οι εποχές που κερδίζαμε 30% ή 40% στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας έχουν πλέον περάσει» λένε χαρακτηριστικά, θέλοντας να τονίσουν τον βαθμό δυσκολίας που θα αντιμετωπίσει η Aldi αλλά και τα περιθώρια επιτυχίας που θα έχει... Από την άλλη πλευρά, είναι βέβαιον ότι θα ενισχυθεί η παρουσία των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στις αλυσίδες των σουπερμάρκετ και θα ασκηθεί ως εκ τούτου πίεση στα επώνυμα προϊόντα για μία ακόμη φορά. Πρόκειται για τη λογική του ντόμινο.

Οπως επισημαίνουν πηγές, η αγορά του σουπερμάρκετ ουσιαστικά δεν αυξάνεται (πέραν των φρέσκων προϊόντων, κρέατος και οπωροκηπευτικών), ως εκ τούτου η ανάπτυξη των μεγάλων αλυσίδων βασίζεται στη μείωση του μεριδίου των μεσαίου και μικρού μεγέθους επιχειρήσεων του κλάδου. Μάλιστα το τελευταίο διάστημα επικρατεί «νευρικότητα» στην κατηγορία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου, που μεταφέρεται και στους προμηθευτικούς οργανισμούς που έχουν συγκροτήσει, ενώ έχουν αναζωπυρωθεί οι φήμες περί εξαγορών, όπως και περί μετακινήσεων από τον έναν προμηθευτικό οργανισμό στον άλλον.

Στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων, εξάλλου, αρκετές μικρομεσαίες επιχειρήσεις είτε έχουν εξαγοραστεί (Παπαγεωργίου κτλ.) είτε έχουν «ρίξει κανόνι» (Μπαλής, Γαλαγάλας). Και φυσικά το μερίδιό τους συνεχίζει να περιορίζεται.


Φήμες και ελληνική γραφειοκρατία

Αν και οι Γερμανοί φημίζονται για τη μεθοδικότητά τους, η πραγματικότητα πολλές φορές τούς υπερβαίνει. Ετσι ο σχεδιασμός τους να ανοίξουν τον Οκτώβριο 30 καταστήματα Aldi ταυτόχρονα σε διάφορες περιοχές, όπως εκτιμούν πηγές της αγοράς, αν δεν είναι ανεδαφικός, είναι τουλάχιστον δύσκολος, αφού διαπιστώνουν ιδίοις όμμασι τι σημαίνει κρατική γραφειοκρατία. Ολη η ελληνική αγορά έχει διασπαρεί με φήμες ότι το ένα ή το άλλο ακίνητο το απέκτησε ή το διαπραγματεύεται η Aldi, αλλά ως τώρα οι φήμες δύσκολα μεταφράζονται σε αριθμούς. Παράλληλα δεν σκοπεύει να τοποθετήσει επώνυμα προϊόντα στα ράφια και στα ψυγεία των καταστημάτων, όπως έκανε τελικώς η Lidl. Ολα της τα προϊόντα θα είναι ιδιωτικής ετικέτας και μάλιστα, όπως λέγεται, το 60% αυτών θα παράγεται από έλληνες παραγωγούς. Εχει ήδη κλείσει τις σχετικές συμφωνίες. Και δεν αποκλείεται τα προϊόντα των ελλήνων παραγωγών να διοχετεύονται από τα δίκτυά της σε άλλες αγορές. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Aldi έχει ετήσιες πωλήσεις μεγαλύτερες των 35 δισ. ευρώ και διαθέτει περισσότερα από 6.500 καταστήματα. Ετσι, με βάση λοιπόν τις υπάρχουσες εκτιμήσεις, το «ντεμπούτο» της στο ελληνικό λιανεμπόριο θα το κάνει το αργότερο ως τον Απρίλιο του 2009.

Δ. ΧΑΡΟΝΤΑΚΗΣ



Το ΒΗΜΑ, 20/04/2008 , Σελ.: D10